|
Fittest van de KNAU
De Fittest is door de Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie (KNAU) ontwikkeld om lopers (en andere sporters) de mogelijkheid te bieden om aspecten van hun fitheid te kunnen meten. Het doel van de KNAU Loopsport Fittest is vooral met meer plezier te kunnen lopen met als motto: "Gezond en Veilig Lopen bij de KNAU en de atletiekvereniging"
Bron: KNAU
De fittest is het ideale startpunt van een trainingsperiode. De deelnemer krijgt een duidelijk beeld van zijn/haar actuele fitheid. Door de test regelmatig te herhalen kun je je progressie meten en zwakke schakels extra trainen.
De test bestaat uit de volgende onderdelen.
Quetelet-index De quetelet-index (QI) geeft informatie over de verhouding tussen het gewicht en de lengte van een persoon. Aan de hand van de QI kan bijvoorbeeld overgewicht bepaald worden. De QI wordt berekend door het lichaamsgewicht (in kg.) te delen door het kwadraat van de lichaamslengte (in meters). Wanneer de QI boven een bepaalde waarde uitkomt kan dit je lichamelijke fitheid negatief beïnvloeden. Dit geldt niet voor iedereen, bodybuilders (mensen met veel spiermassa) zijn een uitzondering aangezien ze vaak heel weinig lichaamsvet hebben en een grote concentratie spieren waardoor ze relatief zwaar zijn. Een sporter kan door een grote spiermassa een hoge QI hebben, zonder dat er sprake is van een gezondheidsrisico. Het is daarom verstandig om naast de QI, tevens een meting van het vetpercentage uit te laten voeren.
|
score mannen |
score vrouwen |
klassering |
|
< 20.0 |
< 18.6 |
onder gewicht |
|
20.1 - 25.0 |
18.7 - 23.8 |
normaal gewicht |
|
25.1 - 29.9 |
23.9 - 28.5 |
overgewicht |
|
30.0 - 40.0 |
28.6 - 40.0 |
boven gemiddeld |
|
> 40.0 |
> 40.0 |
ruim boven gemiddeld |
Referentiewaarden voor de Quetelet-Index (QI) Wanneer jouw score in de klassering 'boven gemiddeld' of 'ruim boven gemiddeld' valt, classificeert men je als een persoon met een gezondheidsrisico. Dit mag echter niet zomaar worden gebruikt als gezondheids-grens.
Huidplooimeting De huidplooimeting geeft informatie over de hoeveelheid aanwezig lichaamsvet. Aangezien spiermassa 'gezond weefsel' is, wordt het gezondheidsrisico verminderd bij meer spierweefsel. De totale vetmassa van een persoon wordt geschat door op vier plaatsen van het lichaam de dikte van de huidplooien te meten. Door op zeven plaatsen i.p.v. vier te meten is de huidplooimeting nauwkeuriger.
|
leeftijd |
vetpercentage mannen |
vetpercentage vrouwen |
|
17 - 29 |
15.0 % |
25.0 % |
|
30 - 39 |
17.5 % |
27.5 % |
|
40 - 49 |
20.0 % |
30.0 % |
|
> 50 |
20.0 % |
30.0 % |
Bovengrens van streefwaarden voor lichaamsvetpercentages Wanneer jouw vetpercentage 3% boven de normwaarde ligt die behoort bij jouw leeftijd en jouw geslacht, en wanneer jouw quetelet-index daarbij tevens groter is dan 25, dan is er sprake van een risico voor jouw gezondheid.
Eenbenige balanstest Met de eenbenige balanstest wordt het algemene balansvermogen gemeten. Het balansvermogen is het vermogen in evenwicht te blijven tijdens een bepaalde houding en gedurende beweging. Als de balans niet goed is, is de kans op balansverstoringen groot. Vaak kan een balansverstoring opgevangen worden door de spieren tijdens een balansoefening aan te spannen. Maar soms leidt een balansverstoring tot vallen. Een persoon met een slechte balans heeft een grotere kans op blessures.
Hoogtesprong uit stand De hoogtesprong meet de explosieve beenkracht (verticale sprongkracht). De sprongkracht geeft de spierkracht in de benen weer, evenals de snelheid waarmee de spier kan samentrekken en de coördinatie die hiermee gepaard gaat. Goede spierkracht en coördinatie zijn van belang om blessures tijdens het lopen te voorkomen.
Wanneer jouw score als slecht of onder gemiddeld geklasseerd wordt, heeft dit niet direct gevolgen voor de blessurekans bij het lopen. Het is echter verstandig jouw sprongvermogen te vergroten, omdat je zo indirect de kans op blessures verkleint. Dit is makkelijk te bereiken door training.
Sit-ups De sit-up test meet het uithoudingsvermogen en de spierkracht van de buikspieren. Sterke buikspieren zijn van belang voor een goede houding en het voorkomen van hamstring-, bil- en rugklachten.
Sit-and-reachtest De sit-and-reachtest meet de algemene lenigheid. Een gebrek aan lenigheid kan een grotere kans op blessures betekenen. Een te grote mate van lenigheid daarentegen, kan ook blessures en gewrichtsklachten veroorzaken (bijvoorbeeld uit de kom schieten en overstrekkingen). Stijfheid van romp en benen kan een belemmering zijn bij het lopen. De sit-and-reach test meet de gecombineerde lenigheid van de kuitspieren, de hamstrings, de heupen en de lage rug.
Aerobe fitheidstest Met een fitheids- cq. uithoudingstest wordt de fitheid van het hart-long-vaat-systeem gemeten. Een fit en goed functionerend hart-long-vaat-systeem is nodig om langere afstanden te kunnen lopen. De in deze fittest gebruikte testen meten het zogeheten submaximale uithoudingsvermogen en zijn een indicatie voor hoe fit iemand is. Wanneer uit de vragenlijst gebleken is dat je voldoende fit bent, heb je de Coopertest ondergaan. Wanneer je geen 12 minuten achter elkaar kunt hardlopen, heb je deelgenomen aan de UKK-2km. wandeltest.
De testresultaten De testresultaten worden met behulp van een computerprogramma vergeleken met leeftijdsgenoten van hetzelfde geslacht. Het geeft een duidelijk beeld van de onderdelen waaraan in de training extra aandacht moet worden geschonken. Na de test volgt een deskundig gezondheids- en bewegingsadvies. De eerste Fittest is op deze manier een ideaal beginpunt van een fitnessprogramma. De één zal zich meer moeten richten op vetverbranding, de ander meer op het uithoudingsvermogen. Daarnaast kan een gebrek aan spierkracht bijvoorbeeld een oorzaak zijn van rugklachten. De opbouw van de training wordt aangepast aan de behoeften van de persoon om er maximaal rendement uit te halen. Door de fittest na drie maanden of een half jaar weer af te nemen, wordt de vooruitgang zichtbaar gemaakt. De trainingsschema's en doelstellingen worden bijgesteld en de trainingen optimaal hervat.
Screening
Daarnaast heeft de test een screenings-functie. Bloeddruk, lichaamsvetpercentage, cholesterol en uithoudingsvermogen bepalen samen de kans op hart- en vaatziekten. Regelmatig worden er mensen gevonden met een erfelijke belasting voor hoog cholesterol. Door de test kan vroegtijdig worden gestart met een dieet of medicijnen om een hartaanval op jongere leeftijd te voorkomen.
Conclusie De Fittest is een zeer betrouwbare test en wetenschappelijk onderbouwd. De Fittest biedt:
|