De meest zuivere aanduiding voor de meting van je conditie is het maximale aërobe uithoudingsvermogen, met andere woorden de maximale hoeveelheid zuurstof die iemand per minuut kan opnemen. De technische term hiervoor is de VO2-max. De VO2-max kan bijvoorbeeld in een inspanningslaboratorium of bij een Sportmedisch Adviescentrum (SMA) bepaald worden.

Wat is de VO2max?
De VO2max is de maximale hoeveelheid zuurstof die (op zeeniveau) door een sporter wordt verbruikt gedurende één minuut. Het zuurstofverbruik heeft een rechtlijnig verband met het energieverbruik. Dit wil zeggen dat wanneer het zuurstofverbruik wordt gemeten, je daarmee kunt bepalen hoe groot de capaciteit is van een sporter om aërobe inspanning te leveren. Aërobe inspanning is inspanning die onder het niveau van ‘verzuring’ blijft dus die langdurig achtereen geleverd kan worden. 95% van de inspanning van een duursporter bestaat uit aërobe inspanning. Hoe hoger de VO2max, hoe meer aanleg of talent een persoon heeft voor duursporten.


Waardoor wordt de VO2 max beïnvloed?
Op basis van diverse experimenten is men tot de conclusie gekomen dat de VO2max niet gelimiteerd wordt door het zuurstofverbruik, maar door de zuurstoftoevoer. De mogelijkheid van de spieren om zuurstof te verbruiken is veel groter dan de mogelijkheid van het hart om zuurstof aan de spieren te leveren. Een gemiddelde man heeft tussen de 30 en 35kg spieren, maar slechts een deel kan op een bepaald moment doorbloed worden. Het hart kan dus niet zo snel zoveel bloed rondpompen zodat alle spieren voorzien van de hoeveelheid zuurstof die ze kunnen verbruiken. Er is aangetoond dat spieren na een periode van zware trainingsbelasting tot 300% meer zuurstof kunnen opnemen. De VO2max echter vertoonde na diezelfde trainingsperiode helemaal niet zo’n extreme stijging.
Er is een lineair verband tussen het slagvolume van het hart (= de hoeveelheid bloed die het hart per hartslag kan doorsturen) en de VO2max. Hoe groter het slagvolume, hoe meer zuurstof er geleverd kan worden en hoe groter de maximale zuurstofopname dan ook kan zijn. Het hart past zich aan aan trainingsarbeid. Het slagvolume van het hart van duursporters neemt bij intensieve training toe waardoor ook de VO2max toeneemt.


Meting van de VO2-max
Tijdens een inspanningstest krijgt de sporter een mondstuk en wordt de neusademhaling geblokkeerd. Het mondstuk staat in verbinding met een machine die de ingeademde en de uitgeademde lucht registreert gedurende de inspanningstest. De machine berekent de in het lichaam opgenomen hoeveelheid zuurstof. In het begin van de test hoeven de spieren nog maar weinig inspanning leveren en zal de behoefte aan zuurstof laag zijn. Wanneer de belasting wordt opgevoerd, moeten de spieren ook harder werken waardoor de behoefte aan zuurstof toeneemt. De zuurstofopname stijgt gedurende lange tijd in dezelfde verhouding als de belasting. Op een bepaald punt zal echter de stijgende belasting niet meer leiden tot een evenredige stijging van de zuurstofopname. De grens van de zuurstofopnamecapaciteit komt is zicht. De hartslag op het punt waar de zuurstofopname begint achter te lopen is het omslagpunt waar de melkzuurconcentratie in het bloed snel begint op te lopen. Als melkzuur in de spieren gevormd wordt dan betekent het dat er onvoldoende zuurstof naar de spieren wordt aangevoerd. In de spieren wordt dan energie vrijgemaakt zónder gebruik van zuurstof. Dit is een noodmaatregel van de spieren want bij dit proces worden erg veel afvalstoffen geproduceerd waardoor je spiercapaciteit snel afneemt. Gedurende deze laatste fase waarin de belasting verder wordt opgevoerd zal er nog steeds wel meer zuurstof worden opgenomen, maar zeker niet veel. Op een bepaald moment gaat de sporter ineens zeer snel ademhalen. Tijdens dit zware hijgen verbruiken de spieren van de sporter zeer veel zuurstof. De waarde die hierbij wordt aangegeven is het maximale zuurstofopnamevermogen, de VO2max.